Diyetisyen Nedir ve Nasıl Olunur?- Diyetisyenlik Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Diyetisyen Nedir ve Nasıl Olunur?

Beslenme ve Diyetetik Bölümü bundan 46 yıl önce yani 1962 yılında Hacettepe Üniversitesi’nde kuruldu. Hacettepe Üniversitesi’nin öğrenci kontenjanı 1962’de 10 iken, bugün 70’ten fazladır.  2000’li yılların başından bu yana bu bilim alanında değişik üniversitelerin programları da mezun vermeye (Erciyes Ü. Başkent Ü.) başlamıştır. Mezun olan diyetisyenler 1969 yılında kurulan Türkiye Diyetisyenler Derneği’ne üye olabiliyor.
Ülkemizde 2000’den fazla mezun diyetisyen var oysa ABD’de bu rakam 70 binden fazla. Türkiye’deki geçmişi sadece 40 yıl civarı olan mesleğimiz son yıllarda daha fazla ilgi çekiyor. Birçok insan “Nasıl diyetisyen olunur?”, “Hangi eğitimi aldınız?”, “Çocuklara tavsiye eder misiniz?” diye soruyor. Bu vesile ile meslek hakkında sizlere biraz bilgi vermek istedim.

Diyetisyen Nedir?

Diyetisyen olabilmek için üniversitelerin dört yıl eğitim veren beslenme ve diyetetik bölümünden mezun olmak gerekir. Beslenme ve diyetetik bilim dalı sosyoloji, psikoloji, ekoloji, iktisat gibi sosyal bilimlerin yanı sıra yoğunlukla kimya, biyokimya, biyofizik, hücre biyolojisi, genetik, fizyoloji, anatomi, nörobiyoloji, gelişimsel ve üreme biyolojisi ve besin teknolojisi gibi bir çok bilim dalı ve disiplinin etkileşiminin sonucunda ortaya çıkan bir bilim dalıdır.

Diyetisyen Nasıl Olunur?

Mesleki eğitim ve öğretim programının birinci aşaması, diyetetik uygulamalarına esas olan temel bilimler, tıp ve beslenme bilimlerini içermektedir. İkinci aşamadaki dersler ise doğrudan uygulama alanıyla ilgilidir.
Öğrenci, sınıftaki teorik öğretim ve laboratuvar deneylerine ek olarak, toplum sağlığı ve beslenmesiyle ilgili olan stajını, koruyucu ve tedavi edici olarak sahada, hastanelerde,  toplu beslenme yönetimi ile ilgili olarak da diğer kuruluşlarda yapmaktadır.
Bu program uygulamasıyla öğrenci, diyetisyenlik mesleği için gerekli ilke, kavram, bilgi ve becerileri kazanıp geliştirmektedir. Bu bölümün öngördüğü dersleri başarıyla tamamlayan öğrenciler “Diyetisyen” unvanı alarak mezun olur.

Diyetisyen Görev Tanımı Nedir?

Diyetisyenlerin, gıda seçimlerinde ve genel sağlıklarında olumlu, pratik değişiklikler yapmak için bireyleri ve toplulukları desteklemesi beklenmektedir. Bu temel sorumlulukla birlikte diyetisyenlerin sorumlulukları şu maddeler altında toplanabilir;

  • Beslenme sorunları ve sağlıklı beslenme alışkanlıkları konusunda danışmanlık yapmak,
  • Kişilerin tercihlerini ve sağlık ihtiyaçlarını dikkate alarak yeme planları geliştirmek,
  • Yeme düzenlerinin etkilerini değerlendirmek ve gerektiği gibi değiştirmek,
  • Vücudun fonksiyonlarının besin kaynağı tarafından nasıl etkilendiğini araştırmak,
  • Hasta ilerlemesini belgelemek amacıyla rapor yazmak,
  • Hastayı iyileştirmek için diğer sağlık çalışanlarıyla işbirliği sağlamak,
  • Spor profesyonellerine, diyet ile performanslarını nasıl optimize edebilecekleri ve optimum vücut büyüklüğüne nasıl ulaşabilecekleri konusunda tavsiyelerde bulunmak,
  • Diyet, beslenme ve iyi beslenme alışkanlıkları ile belirli hastalıkların önlenmesi veya yönetilmesi arasındaki ilişki hakkında konuşarak daha iyi beslenmeyi teşvik etmek,
  • Anne, bebek veya yaşlı gibi belirli müşteri gruplarına sağlıklı beslenme konusunda uzman tavsiyesi vermek,
  • En son beslenme bilimi araştırmalarını takip etmek.

Diyetisyenin Nitelikleri Nelerdir?

Sağlıklı yaşam tarzını empatik bir tutum içerisinde teşvik etmesi beklenen diyetisyenlerde aranan nitelikler şunlardır;

  • Aktif bir dinleyici olmak,
  • Problem çözme yeteneğine sahip olmak,
  • Çalışma ekibi ve hastalar ile sağlıklı iletişim kurabilmek,
  • Bilimsel çalışmaları yorumlayabilmek ve bunları pratik yeme tavsiyesine çevirebilmek,
  • Kendilerine danışan kişilerin hedeflerini ve endişelerini anlamak için, danışanlarını dikkatli bir şekilde dinlemek ve empati kurabilmek,
  • Mantıklı ve eleştirel düşünme becerisi göstermek

Diyetisyene Neden Gidilir?

Diyetisyene gitmek için kilolu veya hasta olmak gerekmez. Beslenme ve diyetetik sağlıklı insanların iyilik halini koruma ve geliştirmeyi de hedefleyen bir bilim dalıdır. Bu bilim dalının uzman profesyonelleri ise “beslenme ve diyet uzmanı”dır. Beslenme ve diyetetik bölümünü bitiren profesyoneller “diyetisyen”, bu bilim dalında uzmanlık alan profesyoneller ise “beslenme ve diyet uzmanı”dır.

“Diyetisyene neden gidilir?” sorusu daha önceleri “zayıflamak için” diye cevaplanıyordu. Oysa şimdi, sağlıklı beslenme ve iyi yaşam ile ilgili bilinç seviyesinin artması, insanların bedenlerine değer vermesi, beslenme konusunun öneminin kavranması sebebiyle diyetisyene gidilmeye başlandı. Diyetisyenin önemli bir işlevi olan besinler yoluyla sağlığı geliştirme ve iyileştirme işlevi ön plana çıktı.

Diyetisyen veya beslenme ve diyet uzmanlarına tüm hastalıklarda diyet tedavisi konusunda bilgi alabileceğiniz gibi hasta olmasanız da sağlığınız ile ilgili de birçok şey danışabilirsiniz. Kreş ve anaokullarından, diyaliz merkezlerine, araştırma geliştirme laboratuvarından, hastanelerin yoğun bakımlarındaki enteral – paranteral beslenme ekibine kadar geniş bir yelpaze diyetisyenin çalışma alanı içindedir.

Doğru Yanıtları Diyetisyen Verebilir

Aşağıdaki sorulara bakın. Bunlar sağlıklı bireylerle ilgili sorulardır. Doğru yanıtlar için bir diyetisyen veya beslenme ve diyet uzmanına ihtiyaç var.

  • Spor yaparken nasıl beslenmek gerekir?
  • Anne sütünü artırmak için nasıl beslenmeli
  • Okula giden çocuğumu nasıl beslenmeliyim?
  • Âdet dönemleri için özel bir beslenme şekli var mı?
  • Sebze meyve alırken nelere dikkat etmeliyim?
  • İşyeri menüsünü planlarken nasıl denge olmalı?
  • Gıda zenginleştirirken nasıl bir yol izlenmeli?

Sağlığınızı Doğru Kişiye Teslim Edin

Beslenme ve diyetetik bilim dalında uzmanlığı olmayan bazı kişiler “diyetisyen” unvanını kullanmaya başladı. Bu yüzden danışmanlık aldığınız uzmanı mutlaka sorgulayın, hangi okuldan mezun bu konuda geçekten eğitimli mi, Diyetisyenler Derneği bu kişiyi doğruluyor mu emin olun ve sağlığınızı doğru kişiye emanet edin.